پژمان نظرزاد آبکنار

پژمان نظرزاد آبکنار

فروپاشی شیء متعالی (بایگانیِ اتومبیل‌ها)

نگاهی به پیشینه اجتماعی و تاریخی در دو مجموعه Junkyard Cars & Junkyard Cars and Figures

 

ایران با گاو و خیش قدم به قرن بیستم گذاشت و با کارخانه‌های فولاد،
(و) یکی از بالاترین نرخ‌های تصادف خودرو … از آن خارج شد.
(آبراهامیان، 1398، ص. 15)

 

اتومبیل، دیباچه‌ای بر جهان مدرن

آن‌چنان که ژان بودریار در کتاب نظام اشیاء اشاره می‌کند اتومبیل، بیش از هر شیئی محل تبانی نظام ذهنی نیازها و نظام عینی تولید است. او برخورداری از گواهینامۀ اتومبیل را گونه‌ای جواز شهروندی و اعتبارنامۀ اشرافیتی می‌داند و در پی آن این پرسش را مطرح می‌کند که آیا توقیف گواهینامۀ رانندگی نوعی نفی بلد و محرومیت اجتماعی نیست؟ در ادامه با پذیرش تلویحی اتومبیل به‌ عنوان امتداد مدرنِ اسطورۀ قنطورس که آمیزشی از هوش انسانی و نیروی حیوانی است، چنین نتیجه‌گیری می‌کند که اتومبیل شیئی متعالی است (بودریار، 1398، ص. 75 – 76).

به میانجی این گزاره می‌توان جهان اتومبیل‌های اسقاطی سحابی را فروپاشی شیء متعالی مدرن نامید. هر چند سحابی، خلوص و تبلور اتومبیل‌های قراضه را دلیل پدید آمدن این دو مجموعه می‌داند و هرگونه انگیزه‌ و یا بسط انتقادی، سیاسی و اجتماعی را در رابطه با این دو مجموعه رد می‌کند؛ اما پس از شنیدن تأویل‌ هنرمند دربارۀ کارش، نمی‌توان نشانه‌های فرامتنی آثار را که حامل سویه‌های انتقادی به مدرنیته و دستگاه فکری آن است انکار کرد. دو مجموعۀ ماشین‎‌های سحابی لبریز از فرامتن‌های اجتماعی و سیاسی است و رمزگان نهفته در آن‌ها نقدی بنیادین و قدرتمند به وضعیت انسان معاصر ایرانی و نسبت او با سوژۀ ماشین می‌باشد.

برای مطالعۀ کامل مقاله به کتاب مروری بر زندگی و آثار مهدی سحابی مراجعه فرمایید

{ پژمان نظرزاد آبکنار }

1359 – اصفهان
− نویسنده و پژوهشگر هنر
− برندۀ جایزۀ اول انجمن صنفی مطبوعات ایران
− مؤلف چندین عنوان مقاله، کتاب و همکاری با نشریات گوناگون در زمینه سینما و عکاسی

 

منابع

  • آبـراهامیان، یـرواند (۱۳۹۸). تـاریخ ایـران مـدرن. مترجم:فتاحی، محمد ابـراهیم. تهران: نشر نی. چاپ بیستم.
  • آگامبن، جـورجو (۱۳۹۸). بـاقی‌مـانده‌های آشـویتس. مترجم: گل‌محمدی، مجتبی. تهران: نشر بیدگل. چاپ سوم.
  • بودریار، ژان (۱۳۹۸). نظام اشیا‌ء. مترجم: ایزدی، پیروز. تهران: نشر ثالث. چاپ ششم.
  • دویچه‌وله (۲۰۱۹ـ ۲۰۱۵).
  • سحابی، مهدی (۱۳۹۱). مـهدی سـحابی ـ گـزیدۀ آثار. تهران: نشر نظر. چاپ اول.
  • کرایب، یان (۱۳۹۸). نظریۀ اجتماعی مدرن (مقدمه‌‌ای بر اندیشۀ مـارکس، وبر، دورکهیم، زیمل). مترجم: مسمی‌پـرست، شهناز. تهران: نشر آگه، چاپ سیزدهم.
  • هـمایون‌ کاتوزیان، محمدعلی (۱۳۹۸). ایـران جامعۀ کـوتاه‌ مدت و ۳ مقالۀ دیـگر. مترجم: کوثری، عبداللّه. تهران: نشر نی، چاپ سیزدهم.
  • یورونیوز (۲۰۱۸).
پیمایش به بالا